Son yıllarda dünya çapında giderek daha popüler hale gelen Japon animasyon eğlence tarzı olan anime, en sosyal medyadan uzak, dizi ve film kültürü olmasa bile öyle ya da böyle toplumun içinde olan herkesin duyduğu bir kelimedir. Animelerin Yeniden doğum konusundan tutun krallık konularına kadar çok geniş bir konu yelpazesi vardır dolayısıyla herkese hitap eder, bu yüzden animeler hakkında çok fazla bilgi kirliliği vardır.
Anime’nin tanımı ve tarihsel süreci
Anime terimi, “animasyon” teriminin kısaltması olarak kullanılan aslında animasyon anlamına gelen bir Japon argo deyimidir. Anime, her türlü animasyonla eş anlamlıdır. Ancak uluslararası alanda anime, genellikle Japon animasyonu olarak anılır ve bu da onu dünyadaki diğer animasyon medya türlerinden ayırır. Anime ve animasyon yani çizgi film veya çizgi dizi arasındaki ayrım, teknik olmaktan ziyade kültüreldir. Anime’nin çizimsel unsurları neredeyse 110 yıllık bir geçmişe dayanan bir ayrıştırıcı görevi görür, anime’nin çizim tarzı diğer ülkelerin animasyonlarının çizim tarzından oldukça farklıdır.Anime’nin Japonya’da 20. yüzyılın başlarına dayanan uzun bir geçmişi vardır. Bilinen ilk anime 1917’de “Namakura Gatana” adıyla yayınlanmış ve o zamandan beri Japonya’da ve dünya çapında önemli bir eğlence biçimi haline gelmiştir. Bu, bugün bildiğimiz anime tanımının şekillenmesinde ilk adımdır.
Anime, 1960’larda Japonya’da popülerlik kazanmaya başlamış ve kısa süre sonra diğer ülkelere de yayılmıştır.1980’lerde Amerika Birleşik Devletleri’nde popülerlik kazanmaya başladı ve 1990’larda ana akım bir eğlence biçimi haline geldi. Günümüzde ise anime her yaştan ve her kesimden insanın keyifle, heyecanla, çeşit çeşit birçok duyguyla izlediği adeta bir hobi haline gelmiştir. Fakat eklenmesi gereken çok önemli şeyler var. Özellikle son dönemlerde animelerin kalitesinin düşmesi çok fazla göze batmakta bunun sebebinin bu sektörün içine aşırı miktarda para yatırılmış ve izleyicinin seyir zevkinden çok para kazanmaya odaklanmış şekilde ilerlemesinden dolayı olduğunu düşünüyorum. Anime ve manga eski dönemlerde sahip olduğu sanatsal yönünü yavaş yavaş kaybetmekte ve para piyasasına dayanamayıp yenilmektedir. Peki geçmişte anime’nin sanatsal ve siyasi tarafı nasıldı? Hep beraber inceleyelim.
Bir ulusun kültürel savaşı: Anime
1959-1961 yılları arasında Japonya ekonomisinin güçlenmesiyle beraber Japon medya ve basın-yayın sektörü de hızlı bir büyüme gerçekleştirdi. Animelerin öncüsü mangalar hızlı bir şekilde yayılmaya devam ediyordu devamında Tokyo, manga üretiminin merkezi oldu ve burada yüzlerce stüdyo kuruldu bu sütudyolar zamanla aylık dergiler de haftalık düzene geçmeye başladılar böylece manga hem Tokyo hem Japonya genelinde hızla yayıldı. Animeler ve mangalar, 60 yılı aşkın bir süredir Japonya’nın kültürel kimliğinin önemli bir parçası olmuştur.Herkes için bir şeyler sunduğundan, anime hayranları küçük çocuklardan yaşlılara kadar uzanmaktadır. Japonya’nın felaketle sonuçlanan savaşın yaralarını sarmaya başladığı bu yıllarda, Tōei film şirketinin başkanı Ōkawa Hiroshi, Disney’in Pamuk Prenses filmini izledi. Filmin muhteşem renkleri onu çok etkilemişti. 1956’da bir stüdyo inşa etti ve Tōei Dōga’yı yani şimdiki adıyla Tōei Animation şirketini kurdu. Şirketin ilk etaptaki hedefi: Doğuda çizgi film yani anime sektörüne çağ atlatmaktı. Tōei Dōga’nın ilk uzun metrajlı anime filmi Hakujaden bir Çin masalına dayanıyordu Ekim 1958’de gösterime girdiğinde o dönem üniversiteye giriş sınavları için çalışmaya ara verdiği bir sırada anime filmini izleyen Miyazaki Hayao, animasyonun kalitesi karşısında hayrete düştü , Hayao anime sektörünün çok önemli bir parçası olacaktı.
Anime türleri, özellikleri ve örnekleri
Anime, çok çeşitli türlere yayılır ve anime tanımını anlamak için animelerin genel karakter temaları önemlidir. Komedi animelerindeki abartılı ifade ve mimiklerinden tutun duygusal animelerdeki karakterlerin depresifliğine kadar çok farklı tonlarda temalar mevcuttur. Bu temalar hikaye’nin anlatımını ve derinliğini muhafaza ederken bir yandan anime’nin akışını düzenler. Anime karakterlerinin en belirgin özelliklerinden biri, duygusal ifadeyi ve hikaye anlatımını güçlendirmek için iri gözlerin kullanılmasıdır. Özellikle de etkileyici yüz hatları ve duygusal motiflerle karakterize edilen klasik anime kızı tasvirlerinde bu durum daha da belirgindir.
En yaygın anime türlerine gelecek olursak, Shonen (少年) anime ve Shojo (少女) anime ile başlayabiliriz. Bu anime türleri genç erkekler ve kızlar içinAksiyon, macera, aşk ve arkadaşlığa odaklanan anime türleridir. örnek animeler: Naruto, One Piece, My Hero Academia, Attack on Titan, Sailor Moon, Cardcaptor Sakura, Fruits Basket
Seinen (青年) anime yetişkin erkekler ve Josei (女性) anime yetişkin kadınlar içindir. Bu animeler ise daha karanlık, daha olgun temalar ve karmaşık hikaye anlatımı içeren animelerdir. Örnekler animeler: Berserk, Ghost in the Shell, Monster, Vinland, Nana, Paradise Kiss, Honey and Clover
Mecha anime türü genelde dev robotlar içeren animelerdir çoğunlukla felsefi çağrışımlar taşıyan, dev robotları konu alan animelerden oluşur. Örnek animeler: Mobile Suit Gundam , Neon Genesis Evangelion , Code Geass
Isekai (異世界) öteki dünya konulu animelere denir.Bu tür animelerde ise ana karakterimiz bir fantezi veya alternatif evrende yeniden doğar.Anime örnekleri: Sword Art Online , Re:Zero , Tensei Shitara Slime Datta Ken
Anime’nin çeşitli türleri, her biri benzersiz hikaye anlatımı animelere has stilleri ve temaları animelere derinlik sunarak çeşitli izleyicilere hitap eder. İster shonen türü animelerin yüksek enerjili savaşları, ister shojo türü animelerin duygusal derinliği, ister seinen ve josei türlerinde olan animelerin karmaşık anlatıları olsun, her biri ayrı tür ayrı renk olan animeler ile devam eden anime sektörü umarım bozulmadan devam eder.
